هایپرآلدوسترونیسم

هایپرآلدوسترونیسم
این مطلب را اشتراک گذاری کنید

یکی از اعمال غدد آدرنال، تولید هورمونی به نام آلدوسترون است که نقش مهمی در فشار خون دارد. آلدوسترون، این کار را با حفظ تعادل سدیم، پتاسیم و آب موجود در خون انجام می دهد. هایپرآلدوسترونیسم اختلالی درون ریز است که در آن، یکی از غدد آدرنال یا هر دوی آن ها، بیش از حد آلدوسترون تولید می کند.

این امر باعث می شود بدن، پتاسیم بسیار زیادی از دست داده و سدیم بسیار زیادی ذخیره کند و به این ترتیب، احتباس آب، حجم خون و فشار خون افزایش می یابد.

علائم هایپرآلدوسترونیسم

علامت اصلی هایپرآلدوسترونیسم فشار خون بالا است که می تواند از متوسط تا شدید متغیر باشد. در برخی موارد، افزایش فشار خون مرتبط با هایپرآلدوسترونیسم، به دارو پاسخ نمی دهد.

در سایر موارد، ممکن است تنها به ترکیب معینی از داروها پاسخ دهد.

معمولا فشار خون بالا، علائمی ندارد، اما در صورت وجود، به این شرح هستند:

  • سردرد
  • سرگیجه
  • مشکلات بینایی
  • درد قفسه سینه
  • تنگی نفس

یکی دیگر از علائم اصلی هایپرآلدوسترونیسم، کاهش سطح پتاسیم خون است.

با وجود اینکه این عارضه همیشه باعث ایجاد علائم نمی شود، اما موارد متوسط بیماری ممکن است منجر به مشکلات زیر شود:

  • خستگی
  • گرفتگی عضلانی
  • افزایش تشنگی
  • افزایش ادرار
  • ضعف عضلانی
  • پالپیتیشن یا تپش قلب
علت هایپرآلدوسترونیسم

علت هایپرآلدوسترونیسم چیست؟

دو نوع هایپرآلدوسترونیسم، اولیه و ثانویه وجود دارد. با وجود علائم مشابه، دلایل آن ها متفاوت است.

هایپرآلدوسترونیسم اولیه

هایپرآلدوسترونیسم اولیه ناشی از وجود مشکل در یکی از غدد آدرنال یا هر دوی آن ها است. گاهی از این بیماری با عنوان سندروم کان یاد می شود.

برخی افراد با غدد آدرنال پرکار متولد می شوند. در سایر موارد، این وضعیت ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

  • وجود تومور خوش خیم بر روی یکی از غدد آدرنال
  • سرطان آدرنال که سرطان آدرنوکورتیکال (adrenocortical) نیز نامیده می شود و یک تومور سرطانی تولیدکننده آلدوسترون نادر است
  • glucocorticoid-remediable aldosteronism، نوعی آلدوسترونیسم که به صورت خانوادگی به ارث می رسد
  • سایر انواع عارضه های موروثی که غدد آدرنال را درگیر می کند

هایپرآلدوسترونیسم ثانویه

هایپرآلدوسترونیسم ثانویه ناشی از عاملی خارج از غدد آدرنال بوده و معمولا با کاهش جریان خون به کلیه ها مرتبط است.

موارد بسیاری می تواند منجر به کاهش جریان خون شود:

  • انسداد یا تنگی شریان کلیوی
  • بیماری مزمن کبدی
  • نارسایی قلبی
  • داروهای ادرارآور

بیشتر بخوانید: علائم نارسایی کلیه


هایپرآلدوسترونیسم و خستگی

نحوه تشخیص

در صورت وجود علائم هایپرآلدوسترونیسم، احتمالا پزشک، کار خود را با انجام تست خون آغاز خواهد کرد تا سطح آلدوسترون و رنین، آنزیم آزاد شده از کلیه که به همراه آلدوسترون به حفظ تعادل فشار خون کمک می کند، بررسی شود.

معمولا در افراد مبتلا به هایپرآلدوسترونیسم، رنین در سطح پایین و آلدوسترون در سطح بالا قرار دارد.

بر اساس نتایج تست خون، ممکن است پزشک، تست های دیگری را نیز انجام دهد، از جمله:

  • تست کاپتوپریل. این تست خون، سطح آلدوسترون و رنین را پس از دریافت یک دوز از داروی کاپتوپریل اندازه گیری می کند.
  • تست تزریق محلول نمکی. این تست خون، سطح آلدوسترون و رنین را پس از تزریق وریدی سدیم و محلول نمکی اندازه گیری می کند.
  • تست بارگذاری نمک. این تست، سطح آلدوسترون و سدیم ادرار را پس از سه تا پنج روز رژیم غذایی با سدیم بالا اندازه گیری می کند.
  • تست سرکوب فلودروکورتیزون. این تست، بسیار مشابه تست بارگذاری نمک بوده، اما شامل مصرف فلودروکورتیزون است، استروئیدی خوراکی که رفتاری مشابه آلدوسترون دارد.
  • تصویربرداری سی تی اسکن یا MRI از شکم. این تست ها به پزشک اجازه می دهد وجود هرگونه تومور بر روی غدد آدرنال یا اطراف آن ها را بررسی کند.
  • نمونه گیری از ورید آدرنال. این روش شامل نمونه گیری مستقیم خون از وریدهای هر یک از غدد آدرنال و تست میزان آلدوسترون موجود در آن است.

اگر آلدوسترون موجود در خون حاصل از یک غده، به میزان قابل توجهی بالاتر باشد، ممکن است توموری خوش خیم بر روی یکی از غده ها وجود داشته باشد.

اگر آلدوسترون حاصل از خون هر دو غدد، به طور یکسان بالا باشد، احتمالا هردو غده پر کار هستند.

در صورت مصرف دارو برای فشار خون بالا، ممکن است پزشک از فرد بخواهد مصرف آن را در دوره کوتاهی هم زمان با انجام این تست ها متوقف کند.


بیشتر بخوانید: تست آلدوسترون


نحوه درمان هایپرآلدوسترونیسم

درمان هایپرآلدوسترونیسم بر روی کاهش سطح آلدوسترون یا مسدود کردن اثرات آلدوسترون، فشار خون بالا و کاهش پتاسیم خون تمرکز دارد.

بر اساس علت هایپرآلدوسترونیسم، راه های بسیاری برای انجام این کار وجود دارد.

دارو

گاهی نیز پزشک، یک آنتاگونیست گیرنده مینرالوکورتیکوئید مانند اسپیرونولاکتون را تجویز می کند.

این نوع دارو، اثرات آلدوسترون بر بدن، از جمله فشار خون بالا و کمبود پتاسیم خون را مسدود می کند.

ممکن است همچنان برای کمک به مدیریت فشار خون، نیاز به مصرف داروهای بیشتر باشد.

جراحی

در صورت وجود تومور بر روی یکی از غدد آدرنال، پزشک می تواند غده درگیر را خارج کند. پس از این عمل که آدرنالکتومی نام دارد، احتمالا کاهش تدریجی در فشار خون احساس شود.

هم زمان با گذراندن دوران بهبودی، پزشک به طور منظم فشار خون را تحت نظر خواهد گرفت تا زمان مناسب برای تغییر داروی فشار خون مشخص شود.

در نهایت، فرد می تواند مصرف دارو را به طور کامل متوقف کند.

ورزش برای کاهش فشار خون

تغییرات سبک زندگی

علاوه بر دارو و جراحی، تغییرات سبک زندگی بسیاری نیز وجود دارد که اثرات مثبتی بر سلامتی داشته و به خنثی کردن تاثیرات آلدوسترون بیش از حد کمک می کند، از جمله:

رژیم غذایی سالم. داشتن رژیم غذایی متعادل که به حفظ وزن مناسب کمک می کند، می تواند فشار خون را کاهش دهد.

با انتخاب غذاهای تازه و فرآوری نشده شروع کنید تا مصرف نمک را پایین بیاورید.

به علاوه، بسیاری از داروهای فشار خون در بستر یک رژیم غذایی سالم، بهتر عمل می کنند. رژیم غذایی با نمک پایین، نکته کلیدی در هایپرآلدوسترونیسم است.

ورزش. ورزش مداوم، حتی 30 دقیقه راه رفتن در چند روز هفته، می تواند به کاهش فشار خون کمک کند.

کاهش الکل و کافئین. کافئین و الکل می تواند فشار خون را افزایش دهد. مصرف برخی داروهای فشار خون هم زمان با الکل، اثرگذاری کمتری خواهد داشت.

ترک سیگار. مصرف سیگار، عروق خونی را تنگ کرده و ضربان قلب را افزایش داده و می تواند منجر به افزایش فشار خون شود.

سیگار کشیدن، ریسک حمله قلبی و سکته مغزی را حتی بدون فشار خون بالا، افزایش می دهد.

بیشتر بخوانید:

عوارض هایپرآلدوسترونیسم

سطح بالای آلدوسترون می تواند باعث مشکلات جسمی متعددی شود.

تحقیقات نشان می دهد سطح بالای این هورمون می تواند باعث آسیب مستقیم به بافت های قلبی و در نتیجه ایجاد زخم و بزرگی بخش چپ قلب شود.

علاوه بر آسیب به عروق خونی و سایر عوارض ناشی از فشار خون بالا، عدم درمان هایپرآلدوسترونیسم می تواند خطر موارد زیر را نیز افزایش دهد:

برای پیشگیری از عوارض، لازم است با همکاری پزشک، برنامه درمانی بلند مدتی برای فشار خون بالا تنظیم شود. لازم است هر گونه تغییرات در سطح پتاسیم خون نیز به طور منظم بررسی شود.

ادامه زندگی با وجود هایپرآلدوسترونیسم

با وجود اینکه اثرات هایپرآلدوسترونیسم می تواند به مرور زمان منجر به ایجاد عوارض شود، خود عارضه می تواند با درمان مناسب مدیریت شود.

در بسیاری از افراد، بهترین برنامه شامل ترکیبی از جراحی، دارو و تغییرات سبک زندگی است.

برای تشخیص و درمان مشکلات کلیوی و هایپرآلدوسترونیسم تحت نظر دکتر علی حاجب به کلینیک یادمان واقع در شهرک غرب مراجعه کنید.

تلفن های تماس کلینیک:  02188074196 / 02188088541

برای آگاهی از آدرس و اطلاعات تماس کلینیک به صفحه تماس با ما مراجعه کنید


این مطلب را اشتراک گذاری کنید