بیماری عصبی و مشکل کنترل مثانه

این مطلب را اشتراک گذاری کنید

مشکل کنترل مثانه می تواند ریشه در بیماری های عصبی داشته باشد. دستگاه ادراری به منظور عملکرد درست خود نیاز دارد که عصب ها و عضلات بدن با هم هماهنگ کار کنند تا ادرار در مثانه نگه داشته شود و در زمان مناسب رها شده و از بدن خارج شود.

زمانیکه مثانه پر باشد، عصبها پیغامهایی را از مثانه به مغز منتقل میکنند، آنها همچنین پیغام هایی را از مغز به عضالت مثانه مبنی بر منقبض (سخت شدن) یا منبسط (شل شدن)شدن جهت کنترل ادرار منتقل میکنند.

مشکل کنترل مثانه و بیماری­ های عصبی

دستگاه ادراری به منظور عملکرد درست خود نیاز دارد، که عصب­ها و عضلات بدن با هم کار هماهنگ کنند تا ادرار در مثانه نگه داشته شود و در زمان مناسب رها شده و از بدن خارج شود.

زمانیکه مثانه پر باشد، عصب­ها پیغام­هایی را از مثانه به مغز منتقل می­کنند، آ­نها همچنین پیغام­ هایی را از مغز به عضلات مثانه  مبنی بر منقبض(سخت شدن) یا منبسط (شل شدن) شدن جهت کنترل ادرار منتقل می­کنند.

بنابراین مشکل عصبی، بر روی کنترل مثانه تاثیر گذار بوده و در صورت وجود اختلالات عصبی، عصب­ها نمی­توانند پیام­ها را بین مغز و مثانه به درستی منتقل کنند.

آسیب در سیستم عصبی، چه مشکلاتی را در کنترل مثانه ایجاد می­کند؟

عصب­ها وظیفۀ انتقال پیغام­ را از مغز به مثانه و اسفنکتر بر عهده دارند. عصب­هایی که دارای ضعف و مشکل هستند به سه حالت بر روی عملکرد مثانه تاثیر می­گذراند:

مثانۀ بیش فعال

در حالت مثانه بیش فعال عصب­های آسیب دیده در زمان نامناسب سیگنال­هایی را از مغز به مثانه می­فرستند و موجب می­شوند تا عضلات مثانه بدون هشدار و آمادگی منقبض شود.برخی از علائم مثانۀ بیش فعال:

  • تکرر ادرار- تکرار ادرار به معنای دفع ادرار به تعداد 8 و یا بیش از 8 مرتبه در روز و بیش از 2 مرتبه در طول شب می­باشد.
  • فوریت در دفع ادرار- نیاز شدید و ناگهانی به دفع ادرار.
  • بی اختیاری در ادرارنشت ادرار در پی یک فشار ناگهانی و شدید در مثانه.
مثانه بیش فعال

کنترل ضعیف عضلات اسفنکتر

عضلات اسفنکتر مجرای ادرار را محاصره کرده و آن را بسته نگه می­دارند تا ادرار در مثانه نگه داشته شود.

اگر اعصاب عضلات اسفنکتر آسیب دیده باشد، ممکن است ماهیچه ها شل شوند و عضلات قادر به کنترل ادرار نباشند.

احتباس ادرار

برای برخی از افراد ، آسیب عصبی به این معنی است که عضلات مثانه آنها پیام آزاد شدن ادرار را دریافت نمی­کند و یا اینکه آن­ها برای خالی کردن مثانه بسیار ضعیف هستند.

در این صورت، با وجود اینکه مثانه بیش از حد پر شده، فرمان دفع ادرار از مغز توسط عصب­ ها منتقل نمی­شود و ادرار در مثانه باقی می­ماند که در این حالت فشار فزاینده ­ای بر کلیه­ ها وارد می­شود که در نهایت منجر به آسیب­ های کلیوی می­گردد.

علاوه بر این باقی ماندن طولانی مدت ادرار در مثانه می­تواند منجر به عفونت در کلیه ها یا مثانه شود.

گاهی نگه داشتن و حبس ادرار نیز منجر به بی اختیاری و سرریز شدن یکبارۀ ادرار می­شود.

چه عواملی منجر به آسیب به عصب ­ها می­شود؟

اتفاقات و شرایط بسیاری هستند که به عصب ­ها و مسیر­های عصبی آسیب می­زنند.

برخی از مهمترین آن­ها شامل موارد زیر می­شوند:

  •   زایمان واژینال (طبیعی)
  • عفونت مغزی یا نخاعی
  • دیابت
  • سکتۀ مغزی
  • تصادفاتی که به مغز یا نخاع آسیب می­رساند.
  • تصلب بافت­های چندگاه (ام اس)
  • مسمویت با فلزات سنگین

علاوه بر این، برخی از کودکان با مشکلات عصبی متولد می شوند که این موضوع بر کنترل ادرارشان تاثیر می­گذارد و در نهایت منجر به عفونت ادراری یا آسیب کلیه در آن­ها می­شود.

پزشک چگونه آسیب­های عصبی و مشکل کنترل مثانه را تشخیص می­دهد؟

هرگونه ارزیابی که برای شناسایی مشکلات سلامتی انجام می­شود با بررسی سوابق پزشکی و معاینه عمومی بدن بیمار شروع می­گردد.

پزشک با استفاده از این اطلاعات برای شناسایی دلایل احتمالی مشکل مثانه بیمار استفاده خواهد کرد.

در صورتی که بیمار به آسیب عصبی مشکوک باشد، پزشک به احتمال زیاد مثانه و سیستم عصبی از جمله مغز را آزمایش می­کند. در این خصوص از سه نوع آزمایش مختلف می­توان استفاده کرد:

ارودینامیک یا تست نوار مثانه

در آزمایش نوار مثانه میزان فشار بر روی مثانه پر شده از ادرار، اندازه گیری می­شود تا مشخص شود که مثانه تا چه میزان توان نگهداری ادرار را دارد و اینکه آیا مثانه به طور کامل و کارآمد توان تخلیه  شدن را دارد.

تصویربرداری

پزشک در این روش از انواع مختلف  تجهیزات تصویر برداری مانند،  اشعه ایکس ، تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI) و توموگرافی کامپیوتری (CT) برای عکس برداری از دستگاه ادراری و سیستم عصبی از جمله مغز استفاده می­کند.

EEG و EMG

الکتروانسفالوگرافی یا نوار مغزی (EEG) آزمایشی است که با قرار دادن الکترود­های سطحی بر روپشانی فعالیت­های نورون­ها را ثبت می­کند و در نتیجه هرگونه اختلال در مغز را شناسایی خواهد کرد.

پزشک همچنین ممکن است از الکترومیوگرافی یا نوار عصب و عضلانی (EMG) استفاده کند ، که با قرار دادن الکترود­های سطحی بر قسمت تحتانی شکم، اعصاب و عضلات مثانه سنجیده می­شود.

بیشتر بخوانید: آمادگی برای تست نوار مثانه یا یوروداینامیک

 در قسمت دوم این مقاله درباره روش های درمان انواع مشکلاتی که در این قسمت مطرح شد، توضیح خواهیم داد.

برای تشخیص علت مشکل کنترل مثانه و انجام آزمایش های تست نوار مثانه و تست نوار مغز زیر نظر دکتر علی حاجب به کلینیک یادمان در شهرک غرب مراجعه نمایید.

تلفن های تماس کلینیک:  02188074196 / 02188088541

برای دریافت نوبت و مشاوره با ما تماس بگیرید


این مطلب را اشتراک گذاری کنید