بیوفیدبک چیست و چگونه کار می کند؟

بیوفیدبک چیست و چگونه کار می کند
این مطلب را اشتراک گذاری کنید

بیوفیدبک تکنیکی ذهنی-جسمی است که شامل استفاده از فیدبک بصری یا سمعی برای به دست آوردن کنترل اعمال غیر ارادی بدن مانند جریان خون، فشار خون و ضربان قلب است.

این تکنیک برای کمک به کاهش علائم عارضه هایی مانند فشار خون بالا، استرس مزمن، سردرد، درد و اضطراب به کار می رود.

هدف بیوفیدبک، ایجاد تغییراتی نامحسوس در بدن است که منجر به یک اثر مطلوب می شود.

این اقدامات شامل شل کردن برخی ماهیچه ها، کاهش ضربان قلب یا کاهش احساس درد است. برخی از عملکردهایی که افراد می توانند کنترل آن ها را بیاموزند عبارت اند از:

  • جریان خون
  • فشار خون
  • ضربان قلب
  • تنش عضلانی
  • احساس درد

 با این کار، افراد اغلب می توانند سلامت فیزیکی، احساسی و ذهنی خود را بهبود بخشند. برای مثال، بیوفیدبک می تواند برای کمک به مدیریت بهتر علائم عارضه نیز به کار رود.

موسسه روان شناسی-فیزیولوژی کاربردی و بیوفیدبک، بیوفیدبک را به عنوان فرآیندی تعریف می کند که به افراد اجازه می دهد به منظور بهبود سلامت یا عملکرد خود، فعالیت فیزیولوژیکی خود را تغییر دهند.

با استفاده از ابزارهای اندازه گیری دقیق، اطلاعاتی در مورد اعمال بدن در اختیار کاربر قرار می گیرد.

بیشتر بخوانید: نوروفیدبک چیست؟

موسسه روان شناسی-فیزیولوژی کاربردی و بیوفیدبک

وجود این اطلاعات –اغلب به همراه تغییراتی در تفکر، احساسات و رفتار- از تغییرات فیزیولوژیکی مطلوب حمایت می کند.

با گذشت زمان، این تغییرات می تواند بدون استفاده از ابزار، ادامه داشته باشد.

انواع بیوفیدبک

انواع مختلفی از بیوفیدبک وجود دارد. رویکرد به خصوصی که انتخاب می شود، به آنچه بستگی دارد که انتظار می رود به آن دست یافته شود و آنچه که درمانگر یا پزشک توصیه می کند.

برخی از گزینه های موجود عبارت اند از:

تنفس

بیوفیدبک تنفسی شامل پوشیدن نوارهای حسی به دور کمر و شکم به منظور بررسی نرخ و الگوی تنفس است.

به کمک آموزش، افراد می توانند بیاموزند چگونه کنترل بیشتری روی نرخ تنفس خود داشته باشند و در موقعیت های مختلف مانند تجربه اضطراب، این کار می تواند کمک کننده باشد.

ضربان قلب

این نوع، بیوفیدبک تغییرپذیری ضربان قلب نامیده می شود و مدارکی دال بر این موضوع وجود دارد که ممکن است برای برخی اختلالات مانند آسم و افسردگی مفید باشد.

بیمارانی که از این نوع بیوفیدبک استفاده می کنند، دستگاهی را می پوشند که به سنسورهایی در گوش ها یا انگشتان دست یا سنسورهایی که روی مچ دست، قفسه سینه یا تنه قرار گرفته اند، متصل اند.

پاسخ پوستی گالوانیکی

این نوع از بیوفیدبک شامل اندازه گیری میزان تعریق روی سطح پوست است.

پاسخ پوستی گالوانیکی، که هدایت پوستی نیز نامیده می شود، نشانگری مفید برای شناسایی سطح برانگیختگی پوستی است.

گذشته از نقش تعریق در تنظیم حرارت، تحریک حسی نیز می تواند به آسانی باعث تحریک تعریق شود. هرچه شدت برانگیختگی افراد بیشتر باشد، شدت هدایت پوستی آن ها بیشتر خواهد بود.

فشار خون

این نوع بیوفیدبک شامل پوشیدن دستگاهی است که فشار خون را اندازه گیری می کند.

این دستگاه، اطلاعاتی را در مورد فشار خون بیمار فراهم می کند و کاربر را در مسیر تکنیک های آرام سازی که ممکن است بر نشانه های بصری، تمرینات تنفسی یا موسیقی تکیه داشته باشد، هدایت می کند.

با اینکه محبوبیت چنین دستگاه هایی افزایش یافته است، پژوهشی با مرور هشت آزمایش پیشین، مدارک قانع کننده ای را نیافته است که نشان دهد این نوع بیوفیدبک، اثر طولانی مدتی روی فشار خون بالا دارد.

دمای پوست

در این نوع بیوفیدبک، بیماران سنسورهایی را می پوشند که جریان خون پوست را شناسایی می کنند.

از آنجا که افراد اغلب در زمان استرس، دچار کاهش دمای بدن می شوند، چنین دستگاه هایی می تواند به آن ها کمک کند بهتر متوجه شوند چه زمانی قرار است احساس اضطراب شروع شود.

به این طریق، نیاز به استفاده از تکنیک های مدیریت استرس مشخص می شود.

امواج مغزی

این نوع بیوفیدبک که اغلب نوروفیدبک نامیده می شود، شامل استفاده از الکتروانسفالوگرافی (EEG) برای اندازه گیری فعالیت امواج مغزی است.

سنسورهای جمجمه به یک دستگاه EEG متصل می شوند. گاهی از نوروفیدبک به عنوان درمانی غیر تهاجمی برای ADHD، درد، اعتیاد، اضطراب، افسردگی و اختلالات دیگر استفاده می شود.

تنش عضلانی

در این نوع بیوفیدبک، سنسورهایی در نقاط مختلف بدن قرار می گیرند و به یک دستگاه الکترومایوگرافی متصل می شوند.

این دستگاه، با بررسی فعالیت الکتریکی که منجر به انقباضات عضلانی می شود، تغییرات تنش عضلانی در طول زمان را شناسایی می کند.

کاربرد بیوفیدبک

بیوفیدبک تاکنون برای کاربردهای مختلفی استفاده شده است، شامل:

  • ADHD
  • اضطراب
  • آسیب های مغزی
  • افسردگی
  • اختلالات گوارشی مانند سندروم روده تحریک پذیر
  • فشار خون بالا و پایین
  • میگرن
  • درد
  • واکنش های فیزیکی به استرس
  • اختلال استرس پس از سانحه
  • آرام سازی و مدیریت استرس
  • سردردهای تنشی

بیوفیدبک خصوصا برای مدیریت استرس و علائم عارضه هایی که ممکن است با استرس تشدید شود، مفید است.

استرس مزمن می تواند اثرات منفی وسیعی مانند کاهش ایمنی، بیماری قلبی، افسردگی، مشکلات گوارشی و اختلالات خواب را به همراه داشته باشد.

با یادگیری نحوه مدیریت پاسخ استرس با استفاده از بیوفیدبک، افراد می توانند اثرات فیزیکی و روانی مضر استرس را کاهش دهند.

بیوفیدبک چگونه کار می کند؟

بیوفیدبک به فرد می آموزد علائم فیزیکی استرس و اضطراب از جمله افزایش ضربان قلب، دمای بدن و تنش عضلانی را تشخیص دهد.

طی یک جلسه معمول بیوفیدبک:

  • سنسورهای الکتریکی بر اساس نوع پاسخ اندازه گیری شده، به نواحی به خصوص بدن متصل می شوند.
  • این سنسورها به یک دستگاه اندازه گیری متصل می شوند که فیدبکی را بر اساس پاسخ های فیزیکی ایجاد خواهد کرد.
  • در طول جلسه، درمانگر، فرد را در گذراندن تمرینات ذهنی مختلف مانند تکنیک های تجسمی، مراقبه، تنفس یا آرام سازی راهنمایی خواهد کرد.
  • در زمان انجام این فعالیت ها، فرد اطلاعاتی را در مورد پاسخ فیزیکی از دستگاه اندازه گیری دریافت خواهد کرد.

با آموختن نحوه کنترل پاسخ های فیزیولوژیکی به استرس، افراد می توانند چگونگی کنترل ذهن و جسم خود و مدیریت بهتر علائم استرس را بیاموزند.

یک جلسه بیوفیدبک چقدر زمان می برد؟

جلسه بیوفیدبک اغلب بین 30 تا 60 دقیقه زمان می برد. یک دوره درمانی، معمولا شامل چهار تا شش جلسه است، اگرچه هشت تا ده جلسه نیز غیر عادی نیست.

طول درمان و تعداد جلسات مورد نیاز به فاکتورهای بسیاری بستگی دارد، از جمله:

  • کیفیت پاسخ به درمان
  • نوع عارضه
  • اهداف درمان

درمان با بیوفیدبک چقدر هزینه دارد؟

هزینه بیوفیدبک می تواند بسیار متفاوت باشد و اغلب بین 35 تا 85 دلار در هر جلسه است. هزینه بر اساس آموزش، کیفیت و تجربه درمانگر متفاوت خواهد بود.

دستگاه های خانگی و پوشیدنی متعددی نیز در بازار وجود دارد. چنین دستگاه هایی، محدوده قیمتی بسیار وسیعی دارند، به طوری که برخی تنها 20 دلار و برخی هزاران دلار قیمت دارند.

اثربخشی بیوفیدبک

بیوفیدبک اغلب نوعی آموزش درنظر گرفته می شود تا درمان. با آموزش و تمرین، بیوفیدبک می تواند برای کمک به افراد در ایجاد مهارت های جدیدی که بتواند به عملکرد بهتر آن ها کمک کند، به کار رود.

برای ایجاد اثربخشی، بیوفیدبک نیازمند آن است که افراد در درمان خود نقش فعالی داشته باشند. موفقیت نیز نیازمند تمرین منظم بین جلسات آموزشی است.

دستگاه بیوفیدبک

دستگاه های بیوفیدبک

دستگاه های بیوفیدبک به دو دسته مختلف تقسیم می شوند. دسته اول توسط متخصصین پزشکی و سلامت ذهن به کار می روند. دسته دوم در بازار برای استفاده شخصی وجود دارد.

دستگاه های بیوفیدبک بالینی

دستگاه های بیوفیدبکی که برای اهداف بالینی به کار می روند، توسط سازمان غذا و دارو تنظیم می شوند. این دستگاه ها اغلب در مطب درمانگر بیوفیدبک یا مطب متخصص سلامت دیگر وجود دارد.

دستگاه های بیوفیدبک شخصی

برخی دستگاه های بیوفیدبک را می توان برای استفاده شخصی و خانگی از فروشگاه های اینترنتی خریداری کرد.

چنین دستگاه هایی اغلب شامل سنسورهای قابل پوشیدن است که اطلاعات را ثبت می کنند و سپس می توانند به یک کامپیوتر متصل شوند.

سایر دستگاه های قابل پوشیدن از سنسورهایی استفاده می کنند که می توانند اطلاعات را از طریق یک نرم افزار بر روی تلفن همراه در اختیار فرد قرار دهند.

این دستگاه ها شامل ابزارهایی است که طیف وسیعی از سنسورهای عضلانی تا واحدهای پاسخ پوستی و مانیتورهای امواج مغزی را شامل می شوند.

چنین دستگاه هایی، عارضه های مختلفی مانند میگرن، ضعف کف لگن، خر و پف کردن، افسردگی، ADHD، اوتیسم و اختلالات خواب را هدف قرار می دهند.

پیش از خرید یک دستگاه بیوفیدبک

زمانی را صرف بررسی صحت ادعاها کنید. برخی دستگاه ها ادعاهایی را مطرح می کنند که بسیار اغراق آمیز هستند و پشتوانه تحقیقاتی ندارند.

به خاطر داشته باشید که اغلب دستگاه های موجود، از نظر ایمنی یا اثرگذاری توسط سازمان غذا و دارو ارزیابی نشده اند. با درمانگر خود در مورد بهترین دستگاه پیشنهادی مشورت کنید.

دلایل استفاده از بیوفیدبک

همانند سایر روش های درمانی، بیوفیدبک نیز مزایا و معایبی دارد. ممکن است برای هرکسی مناسب نباشد، بنابراین پیش از انتخاب این روش، توجه به مزایا و خطرات موجود اهمیت دارد.

بنابراین، دلایل استفاده از بیوفیدبک چه می تواند باشد؟

بیوفیدبک می تواند درمان های دیگر را تکمیل کند

بیوفیدبک می تواند در مواقعی به کار رود که درمان های دیگر، موثر نبوده اند یا فرد نمی تواند برخی داروها را مصرف کند.

از آنجا که بیوفیدبک، غیر تهاجمی است، بیماران در مواقعی که درمان های دیگر، تهاجمی تر هستند یا اختلال ایجاد می کنند، این روش را ترجیح می دهند.

آموزش بیوفیدبک می تواند به عنوان بخشی از روش درمانی نیز به کار رود. اغلب اوقات افراد از بیوفیدبک برای تقویت سایر دمان ها استفاده می کنند.

هدف، مدیریت بهتر استرس است

بیوفیدبک به افراد می آموزد چگونه واکنش های خود به موقعیت های استرس را کنترل کنند.

این کار به افراد کمک می کند استرسی را که ممکن است در زندگی روزانه خود تجربه کنند، بهتر مدیریت کنند، احساس اضطراب را مدیریت کنند یا استرس ناشی از عارضه دیگر را مدیریت کنند.

گاهی مزایای دیگری وجود دارد

علاوه بر کمک به افراد در مدیریت بهتر استرس و عارضه های دیگر، بیوفیدبک می تواند مزایای ذهنی دیگری نیز داشته باشد.

فرآیند آموزش می تواند به افراد کمک کند تکنیک های جدید را برای مدیریت اضطراب و پاسخ های احساسی بیاموزند.

بیوفیدبک می تواند به افراد کمک کند احساس مسئولیت، کنترل و قدرت در قبال سلامت خود داشته باشند.

خطرات احتمالی

بیوفیدبک به طور کلی فرآیندی ایمن در نظر گرفته می شود، اما همواره باید پیش از آغاز، در مورد گزینه های موجود با پزشک یا درمانگر خود صحبت کرد.

بیوفیدبک لزوما برای همه مناسب نیست و ممکن است روش های دیگر عملکرد بهتری داشته باشند.

اگر بیوفیدبک را به عنوان گزینه مناسب انتخاب کردید، حتما گواهی صلاحیت درمانگر را چک کنید و از هزینه های احتمالی بیوفیدبک، شامل هزینه هر جلسه و مخارج مربوط به دستگاه هایی که لازم است خریداری شود، مطلع شوید.

بیوفیدبک روشی است که می تواند به کنترل بهتر پاسخ های فیزیکی و رفتارها کمک کند. پیش از انتخاب این روش، در مورد مزایا، خطرات و هزینه های احتمالی مربوط به این نوع از درمان با یک فرد متخصص مشورت کنید.

برای دریافت نوبت مشاوره با دکتر بابک جلالیان، متخصص مغز و اعصاب با شماره‌های  ۰۲۱۸۸۰۷۴۱۹۶  و ۰۲۱۸۸۰۸۸۵۴۱ تماس بگیرید.

آدرس و اطلاعات تماس با کلینیک یادمان تب را از منوی اصلی و صفحه تماس با ما بیابید.

کلینیک تست نوار مغز سعادت آباد


این مطلب را اشتراک گذاری کنید